BB

Bronisław Banasik

Major Wojska Polskiego, komendant główny NZW
Urodzony
02.08.1894
Zmarł
19.03.1979
Miejsce urodzenia
Będzin
Przeżył(a) lat
85

Biografia

Bronisław Banasik, ps. „Stefan”, „Zrąb”, urodził się 2 sierpnia 1894 roku w Będzinie, w rodzinie Mikołaja i Agnieszki z Maślaczyńskich. Ukończył szkołę podstawową i handlową, uzyskując średnie wykształcenie. W 1915 roku został powołany do armii rosyjskiej, w której służył podczas I wojny światowej, awansując w 1916 roku do stopnia podporucznika.

Od 1918 roku służył w 5. Dywizji Strzelców Polskich, uczestnicząc w wojnie polsko-bolszewickiej. W styczniu 1920 roku dostał się do niewoli bolszewickiej, z której powrócił do Polski w lutym 1922 roku. W 1921 roku został zweryfikowany jako porucznik ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W okresie międzywojennym zajmował się szkoleniem w Przysposobieniu Wojskowym, a od 1933 roku odpowiadał za zaopatrzenie w pułku radiotelegraficznym. Awans na kapitana otrzymał ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku.

Podczas kampanii wrześniowej służył w macierzystym pułku, po rozbiciu jednostki pod Janowem Lubelskim przedostał się do Warszawy. 1 listopada 1939 roku wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej, gdzie używał pseudonimu „Stefan” i pełnił funkcje szefa wydziału uzbrojenia oraz zastępcy szefa wydziału organizacyjnego. Po rozłamie w NOW objął stanowisko szefa wydziału organizacyjnego KG NOW-AK. W AK używał pseudonimu „Zrąb” i awansował do stopnia majora. Brał udział w powstaniu warszawskim, po którego upadku trafił do niewoli niemieckiej i przebywał w oflagu w Murnau.

Po powrocie do kraju w październiku 1945 roku nawiązał kontakt z Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym, gdzie został zweryfikowany jako podpułkownik. W lutym 1946 roku przyjął propozycję objęcia stanowiska komendanta głównego NZW, awansując do stopnia pułkownika. Równocześnie pracował jako kierownik wydziału transportowego w Państwowych Zakładach Wydawnictw Szkolnych. Został aresztowany przez funkcjonariuszy MBP 14 stycznia 1948 roku i w brutalny sposób przesłuchiwany. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go 13 listopada 1948 roku na karę śmierci, złagodzoną przez Najwyższy Sąd Wojskowy do dożywotniego więzienia. Na wolność wyszedł 2 maja 1957 roku na mocy amnestii.

Zamieszkał z żoną w Przemkowie, gdzie pracował jako kierownik kina. Starania o powrót do Warszawy zakończyły się sukcesem na początku lat 70. Zmarł 19 marca 1979 roku w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Bródnowskim.

Pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2023)
Krzyż Walecznych
Srebrny Krzyż Zasługi (22 maja 1939)

Ciekawostki

Podczas II wojny światowej używał pseudonimów „Stefan” i „Zrąb”.
Po wyjściu z więzienia przez wiele lat nie mógł wrócić do Warszawy i mieszkał w Przemkowie, gdzie pracował jako kierownik kina.
Jego wyrok śmierci został złagodzony do dożywotniego więzienia, a ostatecznie wyszedł na wolność dzięki amnestii w 1957 roku.