Ala Gertner
Biografia
Ala Gertner urodziła się 12 marca 1912 roku w zamożnej rodzinie żydowskiej w Będzinie. Ukończyła miejscowe gimnazjum, a po wybuchu II wojny światowej, do jesieni 1940 roku, mieszkała w rodzinnym domu. W połowie października 1940 roku otrzymała nakaz zgłoszenia się do punktu zbornego na stacji kolejowej w Sosnowcu, skąd została przetransportowana do obozu pracy w Greppersdorf (Rzędziwojowice), gdzie budowano autostradę. Obóz ten podlegał organizacji Schmelt, która wykorzystywała więźniów do niewolniczej pracy na rzecz III Rzeszy.
Dzięki biegłej znajomości języka niemieckiego Ala pracowała w biurze obozu, gdzie poznała swojego przyszłego męża, Bernarda Holtza. W 1941 roku wróciła do Będzina, a od maja 1942 roku mieszkała w tutejszym getcie, pracując w biurze należącym do Mojżesza Merina. 22 maja 1943 roku w getcie sosnowieckim poślubiła Bernarda Holtza; zamieszkali w tzw. małym getcie będzińskim na Kamionce.
Na początku sierpnia 1943 roku Ala została przetransportowana do Auschwitz-Birkenau. Podczas selekcji, jako młoda i zdrowa, została skierowana do sortowania odzieży po zamordowanych więźniach, gdzie zaprzyjaźniła się z Różą Robotą, która należała do ruchu konspiracyjnego. Obie zostały przeniesione do pracy w fabryce amunicji „Union” w Monowicach, skąd przemycały proch dla Sonderkommando, który miał posłużyć do wysadzenia krematorium. Proch wynoszono w małych woreczkach ukrytych w ubraniach, chustkach czy pod paznokciami.
7 października 1944 roku wybuchł bunt w Sonderkommando w Krematorium IV. Akcja częściowo zniszczyła krematorium, ale zakończyła się niepowodzeniem. Ala Gertner, wraz z Różą Robotą, Reginą Safirsztajn i Esterą (Estusią) Wajcblum, została zadenuncjowana i uwięziona w bunkrze karnym. Mimo miesięcznych tortur nie wydała żadnych współtowarzyszy. Wyrok śmierci przez powieszenie wykonano 6 stycznia 1945 roku; była to ostatnia publiczna egzekucja w obozie.