Samuel Cygler
Biografia
Samuel Cygler, urodzony jako Szmul Ziegler, przyszedł na świat 3 listopada 1898 roku w Będzinie. Był najstarszym dzieckiem w zamożnej żydowskiej rodzinie Herszla i Udli. Jego artystyczna droga rozpoczęła się w 1916 roku, gdy zapisał się do Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uczył się u Teodora Axentowicza, a później u Wojciecha Weissa. W 1920 roku wyjechał do Hamburga, gdzie doskonalił się w grafice i drukarstwie, a po powrocie do Polski kontynuował naukę w krakowskiej ASP.
W 1923 roku zmienił pisownię nazwiska na Cygler i przeniósł się do pracowni prof. Weissa. Swoje pierwsze prace wystawił w 1924 roku, a niedługo potem wyjechał do Paryża, gdzie rozwijał swoje umiejętności. W połowie lat 20. współpracował z Mojżeszem Appelbaumem przy dekoracji będzińskiej Wielkiej Synagogi, tworząc ornamenty z motywami fantastycznych zwierząt. Jego twórczość łączyła nowoczesne nurty, takie jak postimpresjonizm i kubizm, z tradycją żydowską.
W 1931 roku poznał w Paryżu Rachelę Ehrlich, którą poślubił. Zamieszkali w Będzinie przy ul. Kołłątaja 37, gdzie Samuel pracował jako nauczyciel rysunku. W 1935 roku urodziła się ich córka Tamar. W 1936 roku wyjechał do Palestyny, ale po pożarze mieszkania wrócił do Polski. W czasie II wojny światowej rodzina trafiła do getta będzińskiego. Dzięki pomocy Polskiej Rodziny Pająków, córkę Tamarę udało się uratować, natomiast Samuel i jego żona zostali wywiezieni do obozu. Samuel Cygler zginął w 1945 roku w Mauthausen, popełniając samobójstwo po otrzymaniu wiadomości o śmierci rodziny.
Jego prace, choć nieliczne, przetrwały i znajdują się obecnie w muzeach w Polsce i Izraelu. Największą kolekcję posiada Muzeum Zagłębia w Będzinie, gdzie utworzono salę poświęconą artyście.